الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )
500
المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )
جاثيه ) . و همچنين گفته شده مقصود از ( وجوه ) در آيه ( 47 / نساء ) بزرگان و رؤساءست و معنايش اين است كه رؤساشان را دنبالهرو قرار مىدهيم و اين بزرگترين سبب هلاكت و سرگردانى است « 1 » . . طمع : الطَّمَعُ : تمايل نفس به چيزى از روى آرزوى شديد و آزمندى است . افعال آن - طَمِعْتُ - أَطْمَعُ طَمَعاً طُمَاعِيَةً - و اسم فاعلش - طَمِعٌ و طَامِعٌ - است . آيه : ( إِنَّا نَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لَنا رَبُّنا - 51 / شعراء ) « 2 » و آيه : ( أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ - 75 / بقره ) ( آيا مىخواهيد و طمع داريد كه به شما بگروند ؟ ) و آيه : ( خَوْفاً وَ طَمَعاً - 56 / اعراف ) « 3 » و چون طمع ورزيدن ، بيشتر بخاطر ميل و هواى درونى است گفته شده : الطَّمَعُ طَبْعٌ : طمع طبيعى است . الطَّمَعُ يدنّس الإهابَ : ( طمع چهره آدمى را آلوده و چركين مىكند ) . طمن : الطُّمَأْنِينَة و الاطْمِينَان : آرامش خاطر بعد از بيتابى و اضطراب است . در آيات :
--> ( 1 ) آيهء فوق خطاب به قوم يهود است كه مىگويد : شما كه كتاب آسمانىتان دادهاند به قرآن كه نازل كردهايم و مصدّق تورات شماست ايمان آريد و بگرويد قبل از اينكه چهرههايى را محو و كارشان را وارونه كنيم يا به نفرين دچار شوند و به گفته مفسّرين پس از اين آيه عدّهاى از جمله عبد اللّه سلام و كعب احبار به اسلام گرويدند تا مسخ نشوند - ( كشف الاسرار خواجه عبد اللّه انصارى ) . ( 2 ) سخن ساحران دربار فرعون است كه بدون توجّه به تهديدات فرعون به خداوند و پيامبرى موسى عليه السّلام ايمان آوردند و همين كه فرعون گفت : دستها و پاهايتان را از چپ و راست قطع مىكنم و همگيتان را به دار مىآويزم ، مىگويند ( لا ضَيْرَ إِنَّا إِلى رَبِّنا مُنْقَلِبُونَ - 50 / شعراء ) مهمّ نيست و با كمان نيست زيرا ما بسوى پروردگارمان باز مىگرديم و آرزومنديم كه از گناهان گذشتهء ما در گذرد و ما امروز نخستين مؤمنين به اللّه هستيم . ( 3 ) ترجمه تمام آيه چنين است : كه مىگويد پس از اصلاح زمين در آن فساد و تبهكارى نكنيد و خداى را با بيم و اميد بخوانيد كه رحمت او به نيكوكاران نزديك است اين آيه بعد از آياتى است كه از تسخير و نظم خلقت و حركات منظّم ماه و خورشيد گفتگو مىكند تا انسان همان فرامين خدا و پيامبر را از نظم جهان نيز دريابد .